मिरवणूक मार्गापासून दूर लोकप्रतिनिधींची घरे; कारवाई थांबविण्यासाठी मंत्र्यांचे व पोलिसांना फोन?
सोलापूर, : सोलापूर शहरात सण-उत्सव, मिरवणुका आणि विविध सार्वजनिक कार्यक्रमादरम्यान होणाऱ्या मोठ्या आवाजाच्या पार्श्वभूमीवर आता ध्वनीप्रदूषणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. मिरवणूक मार्गांवर राहणाऱ्या नागरिकांना अनेकदा मोठ्या आवाजाचा त्रास सहन करावा लागतो. मात्र, या समस्येचा प्रत्यक्ष अनुभव लोकप्रतिनिधींना कितपत येतो आणि नागरिकांच्या तक्रारींवर ठोस कारवाई का होत नाही, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे.
मिरवणुकीतील डीजे, साऊंड सिस्टीम आणि मोठ्या आवाजामुळे घरातील गर्भवती महिला, नवजात बालके, ज्येष्ठ नागरिक, हृदयविकारासह विविध आजारांनी त्रस्त नागरिक तसेच परीक्षेची तयारी करणारे विद्यार्थी यांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो. आवाजाचा त्रास केवळ काही तासांचा नसून त्याचा मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावरही गंभीर परिणाम होऊ शकतो, अशी नागरिकांची भावना आहे.
“आवाज आमच्या घरात घुसतो; त्रास मात्र आम्हालाच”
मिरवणूक मार्गावर राहणाऱ्या नागरिकांनी व्यक्त केलेल्या भावना या प्रश्नाची तीव्रता स्पष्ट करणाऱ्या आहेत. “मिरवणुकीचा दणाणाट तुमच्या घरापर्यंत पोहोचत नाही; पण तोच आवाज आमच्या घरात घुसतो. खिडक्या-दारे बंद करून, कानात कापूस घालून बसलो तरीही आवाजापासून सुटका होत नाही,” अशा शब्दांत नागरिकांनी आपली व्यथा मांडली आहे.
शहरातील अनेक लोकप्रतिनिधी आणि वरिष्ठ अधिकारी मिरवणूक मार्गापासून दूर राहत असल्याने त्यांना या समस्येचा प्रत्यक्ष अनुभव येत नसल्याची टीका होत आहे. त्यामुळे सामान्य नागरिकांच्या तक्रारींकडे अपेक्षित गांभीर्याने पाहिले जात नसल्याची भावना निर्माण झाली आहे.
तक्रारी असूनही कारवाईत सातत्याचा अभाव
नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या डीजे आणि ध्वनीक्षेपकांवर कारवाई करण्याची वेळ आली की काही लोकप्रतिनिधींकडून हस्तक्षेप केला जात असल्याची चर्चा आहे. कारवाई थांबविण्यासाठी पोलीस प्रशासनावर दबाव आणला जातो का, असा प्रश्नही उपस्थित करण्यात आला आहे.
कायद्याने ठरवून दिलेल्या ध्वनीमर्यादांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई झाली पाहिजे, अशी अपेक्षा नागरिक व्यक्त करीत आहेत. मात्र, काही ठिकाणी राजकीय किंवा सामाजिक दबावामुळे कारवाईत सातत्य राहत नसल्याची टीका करण्यात येत आहे.
‘रुग्ण, मुले आणि ज्येष्ठांचे काय?’
मोठ्या आवाजाचा सर्वाधिक फटका संवेदनशील घटकांना बसत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे. रुग्णांना विश्रांतीची आवश्यकता असताना बाहेरून येणाऱ्या मोठ्या आवाजामुळे त्रास सहन करावा लागतो. नवजात बालके आणि लहान मुलांच्या आरोग्यावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जाते. परीक्षेच्या काळात विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासात अडथळे निर्माण होतात, तर ज्येष्ठ नागरिक आणि हृदयविकाराने त्रस्त व्यक्तींना मानसिक तणावाचा सामना करावा लागतो.
म्हणूनच सार्वजनिक उत्सवांचा आनंद साजरा करताना इतरांच्या आरोग्याचा आणि शांततेचा अधिकारही तितकाच महत्त्वाचा असल्याचा मुद्दा पुढे आला आहे.
लोकप्रतिनिधींच्या भूमिकेवर नागरिकांचा सवाल
या विषयावर नागरिकांनी लोकप्रतिनिधींकडेही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. मिरवणूक मार्गावर राहणाऱ्या नागरिकांच्या तक्रारी ऐकून घेण्यासाठी आणि त्यांच्या समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी लोकप्रतिनिधींनी पुढाकार घ्यावा, अशी मागणी होत आहे.
“नागरिकांनी तक्रार केली तर पोलिसांनी त्वरित दखल घ्यावी आणि लोकप्रतिनिधींनी कारवाई रोखण्यासाठी नव्हे, तर नियमांची अंमलबजावणी व्हावी यासाठी प्रशासनाला सहकार्य करावे,” अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
प्रशासनाकडून शांतता आणि नियमपालनावर भर
ध्वनीप्रदूषण हा केवळ कायदा-सुव्यवस्थेचा विषय नसून सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित गंभीर प्रश्न आहे. त्यामुळे प्रशासनाने सर्व सण-उत्सव आणि मिरवणुकांमध्ये ध्वनीमर्यादेचे काटेकोर पालन करण्यासाठी ठोस पावले उचलावीत, अशी मागणी वाढत आहे.
सार्वजनिक उत्सवांचा आनंद कायम ठेवतानाच नागरिकांचा शांततेचा आणि आरोग्याचा अधिकार अबाधित राहणे आवश्यक आहे. नियम सर्वांसाठी समान असले पाहिजेत आणि कोणत्याही दबावामुळे कारवाई थांबता कामा नये, अशी भूमिका नागरिकांकडून व्यक्त केली जात आहे.
नागरिकांचा थेट प्रश्न :
“मिरवणुकीचा आवाज तुमच्या घरापर्यंत पोहोचत नसेल, तरी आमच्या घरात घुसणाऱ्या या आवाजाची जबाबदारी कोण घेणार?”
ध्वनीप्रदूषणाच्या या वाढत्या समस्येकडे लोकप्रतिनिधी, पोलीस प्रशासन आणि जिल्हा प्रशासन आता किती गांभीर्याने पाहते आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कितपत प्रभावी कारवाई होते, याकडे सोलापूर करांचे लक्ष लागले आहे.
